روستاي زرده|Village zardeh

وبلاگ پشتيبان سايت روستاي زرده (www.zardeh.com)

روستاي زرده|Village zardeh - يارسان

Village zardeh
روستاي زرده|Village zardeh وبلاگ پشتيبان سايت روستاي زرده (www.zardeh.com)

روش ساخت تنبور

براي ساخت تنبور كه يكي از سازهاي زهي وچوبي است از روش مشروحه زير استفاده مي شود. اين ساز كه مادر سازهاي دسته خود مي باشد داراي سه قسمت اصلي است:
  
كاسه
 دسته
 صفحه
كه ساير ملزومات ومتعلقات مانند : سيم گير، شيطانك،گوشي خرك، پرده ها و سيم ها نيز بر روي آنها نصب مي گردد.

مواد اوليه مورد نياز براي ساخت تنبور:

 انوع چوب : گردو (براي ساخت كاسه)، چوب توت و توت سياه (براي ساخت كاسه و دسته )، چوب افرا، سنجد و شمشاد (براي ساخت سيم گير، خرك، زه ، اشك و تزئينات ديگر)

 استخوان براي نصب روي دسته در صورت ساخت ساز هايي تزئيني تر و خاص

 چسب يا سريشم

شاخ قوچ براي ساخت خرك، سيمگير، شيطانك

 پرده يا دستان

 - سيم (در جنس ها و ضخامت هاي مختلف ومورد نياز(

 - لوازم رنگ آميزي ساز : الكل صنعتي نود درجه ، لاك طلايي –پارافين غير خوراكي مايع- رنگ ( بيكرومات پتاسيم يا سديم و رنگهاي طبيعي ديگر(

وسايل و ابزار مورد نياز براي ساخت تنبور:

  - مغار گيلويي : براي كندن و خالي كردن داخل كاسه سازها

 - تيشه معمولي نجاري در اندازه هاي بزرگ ، متوسط و كوچك : براي تراش روكار و شكل دادن

 - اسكنه : براي درآوردن فاق و وصل دسته و...

  - اره تَر بُري و خشك بري –اره كماني : براي براي درز كردن كاسه ، فاق زبانه كاسه و بريدن و درست

كردن خرك ، بريدن و درز كردن استخوانهاي روي دسته ساز

 - رنده هاي معمولي نجاري ، رنده خشتي ، رنده بغل دوراهي : براي رنده كردن و شكل دادن

-  انبرك : براي اندازه گيري قطر كاسه

  - كوليس ، گونيا و پرگار

  - خط كش فولادي

  - خط كش نجاري

 - چوب ساب ترسابي و خشك سابي

  - چوب ساب قاشقي و نيم گرد

  - ليسه معمولي و نيم گرد

  - قيد ( گيره بزرگ) براي تحت فشار قراردادن دوقسمت كاسه ساز

  - گيره روميزي

  - دريل دستي

  - دريل شترگردن

  - ريسمان باريك پنبه اي

 - انواع قالبها( براي ساخت كاسه)

- كاغذ سمباده آج متوسط و آج ريز(نرم)

روش ساخت

مشخصات ظاهري تنبور بلندي اين ساز در نمونه هاي مختلف يكسان نيست و بدون در نظر گرفتن نمونه هاي استثنا 84 تا 95 سانتيمتر مي ياشد . كه طول كاسه بين 36 تا 40 سانتيمتر وطول دسته 48 تا 55 سانتيمتر مي باشد.

انتخاب چوب

كاسه تنبور عموما از چوب توت ساخته مي شود و انتخاب نوع جنس چه توتي باشد داراي حساسيت و نكاتي است .بهترين نوع آن چوب درخت توتي است كه ميوه اش رنگي مثلا ارغواني يا سياه باشد .و اگر از مناطق كوهپايه اي باشد و كمتر آب خورده باشد زنگ صداي بهتري خواهد داشت . چوب درختان مناطق مرطوب و اراضي كه دراي املاح آهني روئيده باشند صداي مطلوبي نخواهد داشت . با دقت در انتخاب نوع چوب مي توان به صداي دلخواه دست يافت .چنانچه در قسمت انتخاب شده چوب گره وجود داشته باشد بر صداي ساز اثر نامطلوب خواهد داشت.

گره عبارتست از اثر شاخه اي كه در تنه ي درخت ايجاد مي كند و به صورت گره زنده وگره ي مرده بر روي چوب ديده مي شود در مورد گره هاي زنده ي چوب شاخه هنوز به ساقه هيچ گونه وابستگي نداشته ورنگ ان از رنگ چوب تيره تر است وچوب هاي سوزني برگ نصبت به پهن برگان گره هاي بيشتري دارد وگره ي مرده حاصل از قطع شاخه ي درخت در گذشته يا خشك شدن در گذشته است كه پس از گذشت چند سال درخت روي ان را مي پوشاند.گره ي زنده نسبتا مقاوم مي باشد اما گره ي مرده مقاومت چوب را پايين مي آورد
در انتخاب رگه هاي آوندي چوب هم بايد دقت خاصي داشت. اگر رگه هاي آوندي راست و نزديك به هم ( به اصطلاح خط ريز ) باشند صداي حاصل بم تر خواهد بود . چنانچه رگه ها راست ولي زياد به هم نزديك نباشند صداي حاصله زير تر خواهد بود.انتخاب رگه هاي درشت توصيه نمي شود.

وزن مخصوص يا جرم حجمي چوب نيز در كيفيت صدا تاثير دارد . اگر فشردگي چوب زياد باشد داراي وزن مخصوص بيشتر مي شود به اصطلاح فشرده تر و سنگين تر مي شود و صداي زيرتري از آن حاصل مي شود و برعكس اگر مقدار فشردگي چوب كمتر باشد به اصطلاح پوك و سبك (پفكي) باشد صداي بم تر و بهتري خواهد داشت و نهايتاً وزن كلي ساز هم كمتر مي شود .

قطر يا ضخامت ديواره كاسه بايد بين 3 تا 5 ميليمتر باشد بيش از 5 ميليمتر صدا فو ق العاده زير و اگر كمتر از 3 ميليمتر باشد صداي ساز بم و خام خواهد بود . صداي نافذ گيرا و با طنين و پخته ميانگين اين ضخامت ها حدود 4 ميليمتر است . البته ضخامت كاسه در تمام قسمت هاي كاسه كاملا يكسان و مساوي نمي باشد.

حجم كاسه و نوع قالب هم در صدا تاثير دارد معمولا كاسه هاي بزرگتر صداي بم تر و كاسه هاي كوچكتر صداي زير تر ي دارند.
چوب دسته تنبور هم از چوبي انتخاب مي شود كه بايد محكم تقريبا سبك صيقل پذير كاملا خشك، راست، بدون گره بدون پوسيدگي وترك خوردگي و سالم باشد.معمولا چوب گردو البته از چوب هاي ديگري مانند چنار موج و زرد آلو هم مي توان استفاده نمود.

پوست

بافت چوب پنبه اي

آبراه

بافت اصلي

اگر به برش عرضي استوانه تنه درخت توجه بنماييم از قسمت بيرون ابتدا پوست را مشاهده مي نماييم كه بستگي به نوع چوب داراي ضخامت هاي متفاوتي مي باشد و در زير آن لايه اي سفيد رنگ يا به رنگ روشن ديده مي شود كه اصطلاحا بافت چوب پنبه اي گفته مي شود و بعد از آن تا حدود مركز تنه بافت اصلي چوب مشاهده مي گردد و در قسمت مركزي تنه درخت آبراه يا آبخور ديده مي شود چوب انتخابي براي ساخت كاسه بايد در قسمت سالم بافت اصلي واقع شود.


موضوعات مرتبط: يارسان

تاريخ : سه شنبه بیست و سوم تیر ۱۳۹۴ | 8:6 | نویسنده : Village zardeh |

عید خاونکار

عید خاونکار بر تمام یارسانیان پیروز و خجسته باد.


موضوعات مرتبط: يارسان

تاريخ : سه شنبه بیست و هشتم آبان ۱۳۹۲ | 1:40 | نویسنده : Village zardeh |

عید و مراسم خاونکار یارسانیان


عید و مراسم خاونکار:
از مهمترین مراسم مردم یارسان مراسم روزه ی « مرنو » یا خاونکار است. « مه ر »درزبان کوردی به معنی غار و « نو » نام غاری است. این غار در کردستان عراق و در نزدیکی مرز ایران و کوشک پردیور است.شایان ذکر است که خاوندکار در اصطلاحات کلام یاری مظهر خداوندگار است.
شیخ عیسی برزنجه ای پدر ظاهری حضرت سلطان صحاک در خانه کعبه ،اسراری از حضرت سلطان صحاک می بیند و چون قصد هویدای راز دارد زبانش بند می آید.او را به شهر زور می آورند و در آن جا جان به جان آفرین تسلیم می نماید." هرکه را سرحق آموختند-مهر کردند و دهانش دوختند ".برادران ناتنی یعنی قادر - خدرشه - سلامت به حضرت سلطان پیشنهاد می دهند که از اموال و حشم و ملک و رعیت پدر هرچه میخواهد بردارد و برود.حضرت فقط سه وصله اسباب درویشی شیخ عیسی ( دیگ - قالیچه - طویل یا چوب دستی ) را بر میدارد،چراکه ایشان بی نیاز از تعلقات دنیایی بوده اند.بعد از رفتن آنان ،برادران ناتنی سپاهی از اقوام و رعیت خود به نام قوشن چیچک تدارک و سلطان و یاران یری تنی اش( داود، پیرموسی، بنیامین) را در مرنو محاصره می نمایند.حضرت داود به امر صاحبکاری حضرت سلطان مشتی خاک از زیر قالیچه بر می دارد و بر روی سپاه چیچک می پاشد.در نتیجه سه شبانه روز گرد وغبار غلیظ ایجاد و هوا کاملا تاریک می شود.سپاه چیچک در سردر گمی یکدیگر را قتل عام می کنند،به طوری که کسی از آنان زنده نمی ماند.طبق روایتی در روز چهارم بانویی نورانی به شکرانه یک قطعه خروس و یک من برنج پخته شده به خدمت آنان می آورد و این نذورات در جم حضرت سلطان و یاران یری تن در مرنو سبز می شود و مراسم جم را به جای می آورند.

داود مرمو : آمانن آمان خواجای غلامان - آما لشکری بی سر و سامان
پادشاه مرمو : پیره بلاکش - گر مرد لقائی بیا بلا کش- مرد بی لقا مرد لقا نیست
بنیامین مرمو : یا شاه در میان صد بلا باشیم باهم صحبتان شاه- آن جا تو باشی بالله بلا نیست
پادشاه مرمو : داود و دست جم و اشاره حقی -دست بیر و ژیر قالیچه دمشقی - مشتی خاک ورگیر بوزش ورو قوشن چیچکی - یویو بوران خارجی و دمکی
سلطان مرمو :
شاه فرما داود بیره جلا - بوزش و چیچک و عزم غزا
وارمای شاه داود و ریزا - نما و جلا یو مصطفی
سر فروز آورد غلام نیل تار- لوا پی چیچک طایفه کفار
سه شبانه روز غزای چیچک کرد - طاق ذی حیات ژی شان برنکرد
ای طمه رماوه کفت او روشنایی - سه روژه یاران داوات پادشاهی

* اول آخرم یار*

نکته :1- سه روزه خاوند کاری از 12 سفیدی ماه تا 14 چله
بزرگ زمستان است وروز پانزدهم [ روز عید خاوند کاری ] است

نیت غسل روزه مرنوی:
آوم تشارن قوله م پردیور
غسل پاکیم کرد چه پا تا وه سه ر
اولمان یارن آخرمان یارن اول آخرمان شای خاونکارن.
*این نیت مخصوص روز قبل از شروع روزه مرنوی میباشد*.
معنی: به نیابت آب چشمه تشار وقبله ی پردیور غسل می کنم وظاهر خود را پاک می کنم

سپس همان شب با تهیه ی مقداری سیب یا انار به همراه خانواده خود در« جمخانه» یا منزل« سید پیر» حاضر می شوند ،مراسم با خواندن سرود های دینی وتنبورنوازی آغاز می شود و« سید پیر» با خواندن دعای مخصوص،اجازه تقسیم همه ی میوه ها را که به آن« نیاز » گفته میشود می دهد ومیوه ها به اندازه سهم مساوی تقسیم می شوندوپس از دعای پایانی نذر ونیاز، همه با هم دعای نیت روزه خاوندکاری را می خوانند،
قسمتی از این دعا به شرح ذیل است:

هو اول وآخر مان یار
نیه تمان هاوردن نیه ت یه ری رو یاری
نیه تمان هاوردن نیه ت خاوندکاری
وعشق یاران مرنوی داوود وبنیامین وپیرموسی
هرکس نه گیرو یه ری رو یاری
نه کرو داوات پادشایی بشش نمه یان چه خرمان دوچیایی

معنی:نیت می کنیم نیت سه روز روزه یاری وایمان آورده ایم به خاونکار ، به یاد وبه عشق یاران داوود وبنیامین وپیرموسی
هرکس که این روزه را به جا نیاورد ونذر ونیاز نکند ، از خرمن معرفت ورحمت سلطان بی بهره خواهد شد.

در سحرگاه آن شب پس ازخوردن مقداری غذا به عنوان « سحری » از فردای آنروزبه مدت سه روز، روزه میگیرند ، البته هرشب مانند شب اول در جمخانه حاضر می شوند وبه دعا دادن نذر ونیاز وخواندن سرود دینی همراه تنبورنوازی می پردازند، در روز آخرکه به « مال پادشایی» معروف است، هرخانواده سه کیلو برنج را همراه یک خروس آب پز شده می پزند وهمراه مقداری انار با هم به جمخانه می برند و دقیقا مانند مراسمی که ذکر شد همراه با دعا ی مخصوص واجرای سرود دینی مراسم را بجا می آورند وروز بعد به روز « عید مبارکی» معروف است که همه به عید دیدنی یکدیگر می روند وعید خاونکاررا تبریک می گویند، بعضی نیز به زیارت مرقد بزرگان دین یاری می روند.
مردم یارسان مردمانی آرام ،صلح جوو بی کینه هستند وبه استناد دستورات دینی ازعداوت ، انتقام وقصاص حتی در حق دشمنان نیز بیزارند،وازآن خودداری می کنند زیرا معقتدند که دنیا محل بازتاب وانعکاس اعمال انسان می باشد.بنابرهمین اعتقاد برای همه ی ادیان وایدئولوژی ها احترام قائلند


موضوعات مرتبط: يارسان

تاريخ : جمعه بیست و چهارم آبان ۱۳۹۲ | 9:53 | نویسنده : Village zardeh |

فرا رسیدن خاونکار

سلطان سرور فریاد رسد بو
وقت بی کسی داوود کست بو
دس مصطفی بال کیش سرد بو
بنیامین پیشتیوان روز محشرد بو
فرا رسیدن سه روژه خاوندکار بر شما مبارک


موضوعات مرتبط: يارسان

تاريخ : جمعه بیست و چهارم آبان ۱۳۹۲ | 9:52 | نویسنده : Village zardeh |

مجموعه كلام يارساني با صداي كورش صبوري_آلبوم شماره 2

تاريخ : یکشنبه هجدهم فروردین ۱۳۹۲ | 19:1 | نویسنده : Village zardeh |

كلام يارساني با صداي سيد قاسم افضلي شاه ابراهيمي

تاريخ : یکشنبه هجدهم فروردین ۱۳۹۲ | 18:25 | نویسنده : Village zardeh |

قسمتي از بند دفتر يارسان

قسمتي از بند دفتر يارسان


موضوعات مرتبط: يارسان

تاريخ : یکشنبه هشتم بهمن ۱۳۹۱ | 9:15 | نویسنده : Village zardeh |

اثري از سياوش نورموسي

اثري از سياوش نورموسي


موضوعات مرتبط: يارسان

تاريخ : یکشنبه هشتم بهمن ۱۳۹۱ | 9:10 | نویسنده : Village zardeh |

آلبوم ثناي علي با صداي زنده ياد استاد سيد خليل عالي نژاد

آلبوم ثناي علي با صداي زنده ياد استاد سيد خليل عالي نژاد


براي دانلود كل آلبوم كلك كنيد...  دانلود



موضوعات مرتبط: دانلود ، يارسان

تاريخ : دوشنبه بیست و هفتم آذر ۱۳۹۱ | 23:36 | نویسنده : Village zardeh |

آلبوم آيين مستان با صداي زنده ياد سيد خليل عالي نژاد

تاريخ : دوشنبه بیست و هفتم آذر ۱۳۹۱ | 23:33 | نویسنده : Village zardeh |

عكس قديمي از ساكنين بابايادگار _ سال 1345


موضوعات مرتبط: روستاي زرده ، يارسان

تاريخ : دوشنبه بیست و هفتم آذر ۱۳۹۱ | 23:24 | نویسنده : Village zardeh |

عكسهاي از زيارتگاه داوود كوسوار واقع در نوسود هورامان

براي مشاهده تمامي عكسها به ادامه مطلب برويد.


موضوعات مرتبط: گالري تصاوير ، يارسان

ادامه مطلب
تاريخ : جمعه نوزدهم آبان ۱۳۹۱ | 0:5 | نویسنده : Village zardeh |

تصاويري قديمي از زيارتگاه سلطان سحاك


موضوعات مرتبط: گالري تصاوير ، يارسان

تاريخ : شنبه سیزدهم آبان ۱۳۹۱ | 10:33 | نویسنده : Village zardeh |

عيد بزرگ خاونكار بر تمام يارسانيان مبارك

مديريت وبسايت و وبلاگ روستاي زرده به نوبه ي خود اين عيد بزرگ يارساني را به تمام جامعه يارسان تبريك مي گوييد و براي تمام يارسانيان موفقيت و سربلندي آرزومند است.


موضوعات مرتبط: يارسان

تاريخ : چهارشنبه دهم آبان ۱۳۹۱ | 10:31 | نویسنده : Village zardeh |

فرا رسيدن روزه مرنوي يارسانيان


موضوعات مرتبط: يارسان

تاريخ : جمعه پنجم آبان ۱۳۹۱ | 10:29 | نویسنده : Village zardeh |

قسمتي از بند دفتر يارسان

قسمتي از بند دفتر يارسان


موضوعات مرتبط: يارسان

تاريخ : جمعه سوم شهریور ۱۳۹۱ | 9:57 | نویسنده : Village zardeh |

عكس قديمي از زيارتگاه بابايادگار

عكس قديمي زيارتگاه بابايادگار (كرمانشاه-دالاهو-روستاي زرده)

بابايادگار


موضوعات مرتبط: گالري تصاوير ، يارسان

تاريخ : پنجشنبه بیست و یکم اردیبهشت ۱۳۹۱ | 23:38 | نویسنده : Village zardeh |

دو عكس قديمي از زيارتگاه مقدس سلطان سحاك

دو عكس قديمي از زيارتگاه مقدس سلطان سحاك


موضوعات مرتبط: گالري تصاوير ، يارسان

تاريخ : شنبه بیست و ششم فروردین ۱۳۹۱ | 16:48 | نویسنده : Village zardeh |

عكسهاي زيارتگاه بابايادگار (چهارم)

براي مشاهده تمامي عكسها به ادامه مطلب برويد.


موضوعات مرتبط: گالري تصاوير ، يارسان

ادامه مطلب
تاريخ : پنجشنبه ششم بهمن ۱۳۹۰ | 23:56 | نویسنده : Village zardeh |

عكسهاي زيارتگاه بابايادگار (سوم)

براي مشاهده تمام عكسها به ادامه مطلب برويد.


موضوعات مرتبط: گالري تصاوير ، يارسان

ادامه مطلب
تاريخ : شنبه دهم دی ۱۳۹۰ | 23:53 | نویسنده : Village zardeh |

عكسهاي زيارتگاه داوود واقع در روستاي بانزرده

براي مشاهده تمام عكسها به ادامه مطلب برويد.


موضوعات مرتبط: گالري تصاوير ، يارسان

ادامه مطلب
تاريخ : پنجشنبه یکم دی ۱۳۹۰ | 0:3 | نویسنده : Village zardeh |

عكسهاي از چشمه غسلان واقع در سرانه بابايادگار

براي مشاهده تمامي عكسها به ادامه مطلب برويد.


موضوعات مرتبط: گالري تصاوير ، يارسان

ادامه مطلب
تاريخ : شنبه نوزدهم آذر ۱۳۹۰ | 0:2 | نویسنده : Village zardeh |

عكسهاي زيارتگاه بابايادگار (دوم)

عكسهاي زيارتگاه بابايادگار (دوم)

 

براي مشاهده تمام عكسها به ادامه مطلب برويد.


موضوعات مرتبط: گالري تصاوير ، يارسان

ادامه مطلب
تاريخ : جمعه هجدهم آذر ۱۳۹۰ | 23:48 | نویسنده : Village zardeh |

عكسهاي زيارتگاه بابايادگار (سري اول)

براي ديدن تمامي عكسها به ادامه مطلب برويد. . .


موضوعات مرتبط: گالري تصاوير ، يارسان

ادامه مطلب
تاريخ : دوشنبه چهاردهم آذر ۱۳۹۰ | 23:46 | نویسنده : Village zardeh |

خلاصه ای در باره ی مراسم خاونکار

خلاصه ای در باره ی مراسم  خاونکار

باسلام این متن در پاسخ به تقاضاودرخواست تعدادی از دوستان وعزیزان غیر یارسانی تهیه گردیده که از مدتها پیش به وسیله ایمیل وتلفن از اینجاب درخواست نموده اند که خلاصه ای از مراسم خاونکار را برایشان بنویسم ،به همین دلیل از ذکر جزئیات وتوضیح کامل خودداری گردیده است.امیدوارم بتوانند استفاده بنمایند.

مردم یارسان در ایران « اهل حق»یا« طایفه وطایف سان ویارسانی » ودر کردستان عراق «کاکه ای» نامیده میشوند.نام اصلی دین مردم یارسان به استناد متون مقدس مذهبی  « دین یاری» است، کتاب مقدس آنان، « دفتر پردیوری »است که به زبان کوردی گورانی نوشته شده است، دفترپردیوری حاصل دیالوگ وگفتگوی سلطان سهاک ویارنش می باشد.دین یاری از نظر زمانی ، دارای دو تاریخچه « نهانی وآشکار» یا  «قبل از پردیور » وزمان پردیور وبعداز آن می باشد .به این معنی که تا قبل از دوره پردیور شرایط ظهور وآشکارشدن دین محیا نبوده ودرهردوره به صورت های دیگری  اعتقادات ابراز می شده اما در 734 سال پیش ،مجددا «خداوند» در قالب جسمانی واین باربه نام « سلطان سهاک» تجلی وظهور نمودند و به همراه یارنش تصمیم به آشکار کردن ومکتوب نمودن این دین نموند. یکی از مهمترین اعتقادات « دین یاری» موضوع « دونای دون » است واین بدان معناست که دین یاری برای زندگی انسانی اعتقاد به تکامل معنوی روح ورسیدن به درجات کمال وبالا وتعالی بشر دارد که این امر مرحله به مرحله بوجود می آید بدین معنی که روح انسان پس از مرگ به قالب وجسم دیگر حلول پیدا می کند ومجددا به زندگی ادامه می دهد ودر این پروسه براساس نوع اعمال ورفتار ، میتواند یا به درجات بالا صعود نماید ویا بلعکس. وعاقبت تا جایی که به مرحله تعالی برسد وبا دریای بی کران ذات وکرامت ومعنویت « حق » عجین گردد وبخشی از دریا ومعدن معنویت وخوبی بگردد.

مردم یارسان دارای مراسم مختلف دینی هستند که مهمترین آنها عبارتند از :

 1.مراسم نامگذاری : این مراسم بلافاصله پس از به دنیا آمدن نوزاد همراه با مراسم نذر ونیاز وتنبور نوازی به وسیله «رهبر دینی»یا انجام می گیرد.

2.مراسم سرسپردگی یا« جوزشکانن»:همانطور که میدانید مسلمانان در هنگام تولد کودک ،در گوش او قرآن وبانگ اذان می خوانند ، مسیحیان نیز طی مراسم خاصی در کلیسا کودک را بوسیله ی کشیش غسل تعمید می دهندودعای مخصوص می خوانند، مردم یارسان نیز بعد از گذشت چهل روز از تولد کودک ، درمحل مخصوص انجام فرائض دینی (جمخانه) به ووسیله رهبر دینی یا « سید پیر»مراسم سرسپردگی که به مصابه ی ثبت نام و ورود کودک به دین یاری می باشد را انجام می دهند که در این مراسم یک خروس آب پز با یک من برنج و یک عدد میوه ی « جوز هندی» که بسیار معطر وخوشبو است ، به همراه نذر ونیاز ودعای مخصوص وتنبور نوازی واجرای سرود های دینی وحضور حداقل هفت نفر در حلقه ی مراسم مذهبی که « جم »نامیده می شود وحضور بقیه یارسانی ها ،انجام می گردد.

3.مراسم خاونکار:یکی از مهمترین مراسم مردم یارسان  مراسم روزه ی « مرنو » یا خاونکار است. « مه ر »درزبان کوردی به معنی غار و « نو » نام غاری است که در منطقه اورامانات پاوه.  در دوره  پردیور،هنگامیکه «سلطان سهاک» به همراه یارنش از منطقه برزنجه کردستان عراق ، جهت آشکار کردن دین یاری به منطقه اورامانات پاوه عظیمت نمودند ، دشمنان ، آنان را تعقیب نمودند ودرصدد نابودیشان برآمدند، اما طی معجزه ای جو دگرگون شد به صورتی که در اثر مه غلیظ وگرد وخاک وتوفان دشمنان نمی توانستند مبارزه را ادامه دهند وپس از سه روز نبرد ،عاقبت شسکت خوردندونابود شدند، طی این سه روز، سلطان ویارانش نه غذایی خوردند ونه آبی آشامیدند، سپس ، پیرزنی از روستاهای اطراف غار، یک خروس آب پز همراه با سه کیلو برنج ومقداری آب ونان مخصوصی به نام « تیری» برای آنان آورد، سلطان سهاک به همراه یارنش ، این پیروزی را همراه با مراسم خاصی با خواندن دعا ی مخصوص وتقسیم مساوی برنج وگوشت ونان ،جشن گرفتند.آنان گوشت خروس  را که استخوان ها را از آن جدا نموده بودند با کمی برنج در یک نان نازک به نام « تیری » می پیچیدند وودر بین یاران به اندازه مساوی تقسیم می کردند که به آن « نواله »می گویند.از آن به بعد سلطان سهاک این واقعه را در دفترپردیوری نوشتند وپیروان دین یاری را موظف نمودند به یاد یود وگرامیداشت این روز ، سه روز روزه بگیرند.البته خاونکار یکی دیگر از چندین نام سلطان سهاک است که به معنای صاحبکار یا صاحب همه جهان می باشد.

ایام روزه خاونکاردر هر سال از اول تا آخر آبانماه (22اکتبر تا 22نوامبر)متغیر است.

چگونگی برگزاری مراسم خاونکار درمیان یارسان : مردم یارسان معمولا هفته ها قبل از خاونکارباخرید لباس نو برای خانواده خود به پیشواز خاونکار می روند.  یک روز قبل از خاونکار، در هنگام عصر ابتدا به حمام می روند وغسل مخصوص مراسم را با خواندن دعای مخصوص آن به جا می آورند که بخشی از این دعا چنین است:

آوم تشارن قوله م پردیور       غسل پاکیم کرد چه پا  تا وه سه ر

اولمان یارن آخرمان یارن اول آخرمان شای خاونکارن

معنی: به نیابت آب چشمه تشار وقبله ی پردیور غسل می کنم وظاهر خود را پاک می کنم

اول وآخر زندگی همه ی ما سلطان سهاک(خاونکار)بوده وهست.

سپس همان شب با تهیه ی مقداری سیب یا انار به همراه خانواده خود در« جمخانه» یا منزل« سید پیر» حاضر می شوند ،مراسم با خواندن سرود های دینی وتنبورنوازی آغاز می شود و« سید پیر» با خواندن دعای مخصوص،اجازه تقسیم  همه ی میوه ها را که به آن« نیاز » گفته میشود می دهد ومیوه ها به اندازه سهم مساوی تقسیم می شوندوپس از دعای پایانی نذر ونیاز، همه با هم دعای نیت روزه خاوندکاری را می خوانند، قسمتی از این دعا به شرح ذیل است:

هو اول وآخر مان یار

نیه تمان هاوردن نیه ت یه ری رو یاری     نیه تمان هاوردن نیه ت خاوندکاری

وعشق یاران مرنوی داوود وبنیامین وپیرموسی

هرکس نه گیرو یه ری رو یاری      نه کرو داوات پادشایی بشش نمه یان چه خرمان دوچیایی

معنی:نیت می کنیم نیت سه روز روزه یاری وایمان آورده ایم به خاونکار  ، به یاد وبه عشق یاران داوود وبنیامین وپیرموسی

هرکس که این روزه را به جا نیاورد ونذر ونیاز نکند ، از خرمن معرفت ورحمت سلطان بی بهره خواهد شد.

سپس به خانه ی خود برمی گردند وتا ساعت 2 نصف شب در کنارخانواده ی خود بیدار می مانند وپس ازخوردن مقداری غذا به عنوان « سحری » از فردای آنروز سه روز روزه میگیرند ، البته هرشب مانند شب اول در جمخانه حاضر می شوند وبه دعا دادن نذر ونیاز وخواندن سرود دینی همراه تنبورنوازی می پردازند، زیرا روزه بدون دعا دادن نذر ونیاز مقبول نیست. در روز آخرکه به « مال پادشایی» معروف است، هرخانواده سه کیلو برنج را همراه یک خروس آب پز شده می پزند وهمراه مقداری انار با هم به جمخانه می برند و دقیقا مانند مراسمی که ذکر شد همراه با دعا ی مخصوص واجرای سرود دینی مراسم را بجا می آورند وبه شادی می پردازند وروز بعد به روز « عید مبارکی» معروف است که همه به عید دیدنی یکدیگر می روند وعید خاونکاررا تبریک می گویند وبه جشن وپایکوبی می پردازند، بعضی نیز به زیارت مرقد بزرگان دین یاری می روند.

مردم یارسان معتقدند که می بایست ظاهر وباطنشان منطبق برهم وکاملا پاک ومنزه باشد به همین دلیل در ایام خاونکار حداکثر سعی خود را در از بین بردن ناراحتی ها وکینه ها ودلخوری ها می نمایند،وازیکدیگر دلجویی می کنند،  چرا که دین یاری دینی عملگراست و انجام فرائض دینی همه جزء ظاهر وبخش کوچکی از دین یاری  است و اگر همراه با عمل ورفتار نیک ودرست نباشد ، هیچ ارزشی ندارد.

مردم یارسان مردمانی آرام ،صلح جوو بی کینه هستند وبه استناد دستورات دینی ازعداوت ، انتقام وقصاص حتی در حق دشمنان نیز بیزارند،وازآن خودداری می کنند زیرا معقتدند که دنیا محل بازتاب وانعکاس اعمال انسان می باشد.بنابرهمین اعتقاد برای همه ی ادیان وایدئولوژی ها احترام قائلند .

باتشکر

سیدفریدون حسینی(گوران)seidfereidoun@yahoo.com


موضوعات مرتبط: يارسان

تاريخ : دوشنبه شانزدهم آبان ۱۳۹۰ | 12:21 | نویسنده : Village zardeh |

عكسهاي از زيارتگاه خاتون رمزبار

به ادامه مطلب مراجعه كنيد. . .


موضوعات مرتبط: گالري تصاوير ، يارسان

ادامه مطلب
تاريخ : یکشنبه هشتم آبان ۱۳۹۰ | 22:34 | نویسنده : Village zardeh |
لطفا از دیگر مطالب نیز دیدن فرمایید
.: Weblog Themes By SlideTheme :.